|
|
|
| Urząd Miasta w Mławie |
ul. Stary Rynek 19, 06-500 Mława, tel. 023 654 33 82 |
|
|
|
|
|
|
Numery rachunków bankowych |
|
|
|
|
| |
|
|
Telefon alarmowy |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Cmentarz żydowski |
|
Najstarszym był kirkut (cmentarz) powstały w pobliżu ul. Zabrody (obecnie na końcu ul. Kruczej). Powstał prawdopodobnie pod koniec XVII lub na początku XVIII. W tym czasie Żydzi zamieszkiwali właśnie okolice Zabród, tam też mieli również swoją synagogę. Nie mogli jednak mieszkać w centrum miasta, tylko na jego krańcach. Od połowy XIX wieku w Mławie stacjonowały od¬ziały 6 Donieckiego Pułku Kozaków, które między ul. Zabrody i Warszawską miały swoje koszary, stajnie plac ćwiczeń. Żydowski cmentarz znalazł się na pograniczu terenu wojskowego. W takich warunkach nie mógł właściwie funkcjonować i został ograniczony do roli cmentarza zamkniętego. Nowy cmentarz został zało¬żony znacznie dalej od koszar rosyjskich: na niewielkim zniesieniu, przy końcu ul. Warszawskiej (tuż za obecną obwodnicą). Był czynny do 1940r., tj. do czasu zamk¬nięcia Żydów w getcie. Ogrodzony był murem z czer¬wonej cegły, obok mieszkał stróż cmentarny, pilnujący porządku. Dewastację cmentarzy żydowskich rozpoczęli Niemcy w 1941r., rozbijając nagrobki i pomniki, których uży¬wali jako materiału budowlanego przy wznoszeniu obiektów wojskowych na terenie ośrodka szkoleniowego w Krzywonosi koło Nosarzewa. Do dziś stoją tam dwa betonowe słupy wjazdowe, w które wtopione zostały części macew. Po drugiej wojnie światowej cmentarze żydowskie, a właściwie ich resztki, podobnie jak prawosławny i ewangelicki stały się „miejscem niczyim”. Po cmentarzach żydowskich pozostały tylko miejsca porośnięte trawą. Aktualnie w miejscu byłego cmentarza znajduje się Pomnik – Menora, ufundowany przez Żydów mławskich zamieszkałych w Izraelu. Powstał on z ocalałych filarów bram z Nosarzewa. Jako znaki barbarzyństwa zostały zakonserwowane i ustawione w najwyższym punkcie cmentarza. W ten sposób powstała pierwsza część pomnika, autorstwa rzeźbiarza Andrzeja Borcz. Uroczystość odsłonięcia pomnika nastąpiła 20 lipca 1998r.
|
|
|
|
Cmentarz prawosławny |
|
Znajduje się obok cmentarza komunalnego, na końcu ulicy O. Maksymiliana Kolbego. Powstał w II połowie XIX wieku, po przybyciu do Mławy carskich oddziałów wojskowych, urzędników, kupców, pragnących szybko się wzbogacić. Dla potrzeb prawosławnych zbudowano rów¬nież w 1879 roku cerkiew w zachodniej części miasta (na terenie obecnego parku miejskiego). Cmentarz był używany do I wojny światowej. W okre¬sie dwudziestolecia międzywojennego był dobrze usy¬tuowany, po II wojnie światowej, od lat pięćdziesiątych, jako „miejsce niczyje" ulegał szybkiej dewastacji. Obec¬nie jest porośnięty krzewami i zaroślami, wśród których znajduje się kilkanaście rozbitych i zdewastowanych grobów, oraz kilka przewróconych dużych krzyży.
|
|
|
|
Cmentarze protestanckie |
|
|
Bezpośrednio za prawosławnym usytuowany był cmentarz ewangelicki, znacznie od niego mniejszy. Groby znajdowały się po obu stronach szerokiej alei, którą wieńczyła kaplica z wysoką wieżą. Cmentarz ogrodzony był murem z czerwonej cegły. Bezpośrednio po II wojnie światowej uległ szybkiej dewastacji. Obecnie można zobaczyć tylko resztki ceglanego muru oddzielającego oba cmentarze. Nie ma śladów po grobach, ani kaplicy. Niewiele można powiedzieć o drugim cmentarzu, do 1939r. liczącym kilkanaście grobów, który znajdował się przy zbiegu ulicy Płockiej i Bednarskiej, około 50 metrów dalej wzdłuż ul. Płockiej, za nie istniejącym już kościołem ewangelickim, przy ulicy Długiej. Kościół ten został zbudowany w 1870r., możemy więc przy¬puszczać, że w podobnym okresie czasu powstał również i cmentarz. Do pierwszej wojny światowej cmentarz był ogrodzony. W dwudziestoleciu międzywo¬jennym stopniowo zaczął podupadać. Obecnie znajdują się w tym miejscu bloki mieszkalne. Nie ma też koś¬cioła ewangelickiego przy ulicy Długiej, ani też tej części ulicy Bednarskiej, do której cmentarz przylegał. O miejscu cmentarnym świadczy jedynie płyta nagrobna.
|
|
|
|
„Kalkówka” |
|
Przed wybuchem II wojny światowej nazwa Kalkówka nie była nawet punktem na mapie. Niewielu mieszkańców Mławy wiedziało o jej istnieniu. Kojarzyła się jedynie ze żwirownią znajdującą się pod Mławą. Jednakże miejsce to, odległe jedynie o 500 metrów od granic miasta, w styczniu 1945r., było świadkiem tragicznych wydarzeń. To tutaj, w przededniu wyzwolenia tj. z 17 na 18 stycznia 1945r., miejscowi żandarmi i gestapo przeprowadzili egzekucję. Zbrodni dokonano na więźniach mławskich; żołnierzach Batalionów Chłopskich, Polakach osadzonych za przestępstwa gospodarcze, jeńcach radzieckich oraz na przypadkowo napotkanych na ulicy przechodniach. Zamordowano wówczas 364 osoby. Większość z pomordowanych na Kalkówce osób została rozpoznana przez rodziny, a ciała zamordowanych zabrane na cmentarze rodzinne. Jednak około 100 więźniów, pochodzących z terenu całej Polski, którzy znaleźli się w Mławie przypadkowo, zostało pochowanych w mogile zbiorowej obok żwirowni. Przez wiele lat stał na niej wielki krzyż brzozowy, będący symbolem ofiar II wojny światowej. W 1964r. z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Mławskiej na tragicznym miejscu wzniesiono pomnik- Mauzoleum. Projektantami pomnika byli Barbara i Andrzej Wachnowie. Ma on kształt sarkofagu, zaś wzniesione obok betonowe słupy są symbolem skazańców, którzy czekali na egzekucję.
|
|
|
|
Cmentarz żołnierzy niemieckich |
|
W miejscowości Mławka, oddalonej o około 4 km na północ od Mławy, znajduje się cmentarz żołnierzy niemieckich. Został on założony w latach 1940-1944 przez żołnierzy Wermahtu, budowany zaś m.in. przez polskich robotników przymusowych. Znajdują się tutaj szczątki żołnierzy poległych w obu wojnach światowych. Szczątki żołnierzy poległych w latach 1914-1918 spoczywają w wydzielonych kwaterach. Podczas II wojny światowej pochowano tutaj ponad 1300 poległych żołnierzy niemieckich. Staraniem Ludowego Niemieckiego Związku Opieki nad Grobami Wojennymi oraz Polskiej Fundacji Pamięć nekropolia została zrekonstruowana w latach 90-tych. Aktualnie znajdują się tam symboliczne mogiły ok. 12 tys. Żołnierzy, ekshumowanych i przewiezionych do Mławki z innych cmentarzy. Na przecinanej wąskimi ścieżkami murawie stoją grupy krzyży bez tablic. Nazwiska poległych żołnierzy wypisano na kamiennych płytach umieszczonych w centralnej części cmentarza.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Urząd Miasta w Mławie ul. Stary Rynek 19, 06-500 Mława, tel. (+48) 023 654 33 82 e-mail: ratusz@mlawa.pl |
| © 2002-2009 Copyright www.mlawa.pl All Rights Reserved. Author "NETIAK" |
|