|
|
|
| Urząd Miasta w Mławie |
ul. Stary Rynek 19, 06-500 Mława, tel. 023 654 33 82 |
|
|
|
|
|
|
Numery rachunków bankowych |
|
|
|
|
| |
|
|
Telefon alarmowy |
|
|
|
|
»
» Mława - warto zobaczyć
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kościół Parafialny pod wezwaniem Św. Trójcy |
|
Aktualny kształt kościoła powstał stosunkowo niedawno, gdyż dopiero przed 80-ty laty.
Na podstawie materiałów oraz oceny pozostałości murów i układu kościoła przypuszczać można, że kościół murowany został zbudowany w 1477r. w stylu późnogotyckim jako jednonawowa budowla z wysuniętym prezbiterium. Jedyne widoczne elementy, które odnieść można do tej pierwszej budowli to ściana tęczowa miedzy prezbiterium a nawą główną oraz fragment okna (obecnie witraż) w tylnej ścianie prezbiterium.
W 1692r. świątynia spłonęła. Ojcowie Misjonarze pracujący w parafii odbudowali kościół w 1712r. Następna przebudowa kościoła dokonana w latach 1882-1886 całkowicie zmieniła obiekt: nawę główną obniżono (dawną wysokość zachowało tylko prezbiterium), dobudowano do niej w przedłużeniu istniejących kaplic bocznych, dwie nawy boczne, łączące się z nawą główną arkadami, powstałymi w ścianach nawy głównej po przedłużeniu do poziomu posadzki otworów okiennych. Dobudowano też nowy fronton, ujęty dwiema wysokimi wieżami zwieńczonymi cebulastymi hełmami. Od strony prezbiterium dobudowano zakrystię, a nad nią skarbiec.
Czasy ostatniej wojny spowodowały liczne zniszczenia w kościele. Jedna z bomb niemieckich uszkodziła nawę główną, a bomba rosyjska prawą nawę boczną. W kościele urządzono magazyn oraz punkt zbiorczy dla ludności polskiej wywożonej do Niemiec. Zniszczenia wojenne szybko usuwano, dzięki gorliwej pracy duszpasterzy i ofiarności wiernych.
Kościół jest wzniesiony na planie prostokąta, trójnawowy, murowany z cegły na zaprawie wapiennej. Nawy boczne są otwarte w kierunku nawy głównej arkadami wspartymi na filarach międzynawowych o przekroju prostokątnym. Prezbiterium jest zbliżone do kwadratu. Nad nawą główną znajduje się płaski drewniany strop, polichromowany. Warto zauważyć, że od strony poddasza są dobrze zachowane ślady pierwotnej monochromatycznej polichromii. W zakrystii znajdują się drewniane, rzeźbione, kręcone schody na piętro nad zakrystią. Elewacja frontowa poprzedzona jest bramą murowaną z dwuskrzydłową kratą i bramkami bocznymi.
|
|
|
|
Ratusz |
|
|
Przywilej króla Zygmunta I Starego z 28 lutego 1545r. zezwolił mieszczanom mławskim na wybudowanie ratusza. Zbudowany ratusz (przypuszczalnie w stylu renesansowym) spłonął w 1692r., a odbudowany następnie na podstawie przywileju króla Augusta II Mocnego spłonął ponownie w 1776r. Wybudowane zostały wtedy cztery studnie w narożnikach rynku. Ratusz obudowano w 1789r. z nieznanych funduszy, na starych fundamentach, zostawiając widoczne do dzisiaj na narożnikach budynku kamienie pokaźnej wielkości pełniące funkcje odbojnic. Budynek był jednopiętrowy w stylu skromnego baroku, z pseudomansardowym dachem. W latach 1841-1846 przebudowano istniejącą wieżyczkę, umieszczając na niej zegar. W 1836r. dobudowano od południa w licu ściany zachodniej siedem sukiennic - jednokondygnacyjnych kramów. Obecny układ budynku z odbudowaną wieżą i zainstalowanym w niej zegarem przypomina od strony wschodniej stan pierwotny. Zachowany został spokojny kształt budynku (starego) z rozczłonkowaniem pionowym elewacji za pomocą pilastrów podkreślających wartość architektoniczną obiektu.
|
|
|
|
Mławski Rynek |
|
Rynek mławski był najważniejszą częścią miasta, warunkującą poniekąd jego istnienie.
Staromiejskie życie skupiało się na rynku. Tutaj odbywały się targi będące główną podstawą istnienia miasta, tu wymierzano karę śmierci przez ścięcie (miasto miało prawo miecza), jeżeli wyrok był zatwierdzony przez starostę królewskiego, tutaj niewątpliwie był i pręgierz.
Na środku rynku zlokalizowano ratusz i kościół parafialny. Ratusz pobudowany został po 1545r., w tym bowiem roku król Zygmunt I Stary wydał przywilej na jego budowę. Datę powstania kościoła odnieść można do 1477r., o czym świadczyła nieistniejąca obecnie tablica erekcyjna, która znajdowała się za głównym ołtarzem. W ten sposób najpóźniej w drugiej połowie XVw. powstał zespół podstawowych budynków miejskich zlokalizowany na środku rynku.
Przebudowy ulic wpadających do rynku oraz samego rynku dokonane w minionych wiekach nie zatarły dawnego układu urbanistycznego. Dopiero II wojna światowa i działalność okupanta zepsuła średniowieczny charakter śródmieścia. W ciągu czterech pierwszych dni września 1939r., Mława była bombardowana przez lotnictwo i ostrzeliwana przez artylerię niemiecką. Północna pierzeja rynku oraz budynki przy ul. Niborskiej zostały w czasie działań wojennych wypalone i zniszczone. Powojenne zmiany granic państwowych podkreśliły dogodne położenie miasta, przez które przeprowadzono szosę o znaczeniu krajowym, a nawet międzynarodowym łączącą Warszawę z Gdańskiem i Olsztynem. Ta, z innych względów korzystna dla Mławy, inwestycja zniszczyła do reszty zabytkowy charakter rynku przez rozwiązanie wlotu szosy na rynek, nie przez najdogodniej usytuowaną ul. Warszawską, a obok niej.
Z południowo – wschodniego narożnika wpadają obecnie do rynku trzy ulice, tworzące w tym miejscu zarówno trudny i skomplikowany węzeł komunikacyjny, jak i dysonans urbanistyczny. Rozwiązanie to odebrało rynkowi rolę samodzielnego placu o określonych funkcjach miejskich i sprowadziło do roli parkingu przy przelotowej trasie. Rynek odzyskał swój charakter dopiero po wybudowaniu obwodnicy miasta. Stał się wtedy miejscem rekreacyjnym, służąc mieszkańcom i przejezdnym zlokalizowaną tutaj bogatą siecią sklepów i punktów usługowych.
|
|
|
|
Park Miejski im. Dąbrowszczaków |
|
Historia powstania parku miejskiego w Mławie związana jest z końcem XIX wieku. W tym okresie wśród ludności polskiej znajdowało się wielu Rosjan. Dla nich to w 1879r. wybudowano na Nowym Rynku drewnianą cerkiew i nieopodal dom dla popa, otoczony ogrodem. W 18 lat później, to jest w 1897r., teren urządzono jako ogród spacerowy zwany „salonem Mławy”. Odbywały się tu różne imprezy jak loterie i zabawy. Nazwa przetrwała do 1939r. Układ przestrzenny parku nie był powiązany z otaczającym go układem urbanistycznym. Z tego okresu zachowały się niektóre drzewa, jak: klon palmowy, jesiony, klony srebrne i rubinie. Teren położony po prawej stronie alei pełnił funkcje targu. W 1924r., w tym miejscu dla upamiętnienia odzyskania niepodległości, posadzono dąb. Od tej pory nosi nazwę „Dębu Niepodległości”.
W 1925r. zostaje rozebrana cerkiew, a jej miejsce zaznacza się trawnikiem o kształcie równoramiennego krzyża. Najbliższe otoczenie krzyża zostaje powiązane z istniejącym ogrodem spacerowym. W 1930r. włączono w obręb parku pozostały fragment lewej strony. W ten sposób obszar ogrodu powiększył się do granic, które obecnie zajmuje, wypierając całkowicie plac zwany Nowym Rynkiem. W 1935r. u zbiegu ulic Sienkiewicza i Wyspiańskiego wybudowano kort tenisowy istniejący do dnia dzisiejszego. Po II wojnie światowej park zmienił nazwę na park J. Stalina. W 1950r. pośrodku pamiątkowego krzyża równoramiennego wybudowano fontannę. Mimo przekształcenia, miejsce z fontanną i otaczające ją ze wszystkich stron trawniki czynią, że ten fragment jest symetryczny i tym samym najbliższy pierwotnemu założeniu. Park jeszcze raz zmienia swoją nazwę w 1956r. na park im. Dąbrowszczaków, która obowiązuje do dnia dzisiejszego. Do nowych elementów parku należy pomnik Józefa Piłsudskiego, usytuowany w miejscu pomnika Żołnierzy Radzieckich, oraz plac zabaw dziecięcych. Park miejski stanowi enklawę zieleni w zurbanizowanym rejonie miasta.
|
|
|
|
Kościół filialny pod wezwaniem Św. Wawrzyńca |
|
Kościół pod wezwaniem Św. Wawrzyńca usytuowany został w najpiękniejszym widokowo punkcie miasta - na wzgórzu, obecnie cmentarnym. Około 1550r. bracia Zagórni, mieszczanie mławscy, ufundowali na tym miejscu kościół drewniany poświęcony patronowi miasta. W 1786r. księża Misjonarze wznieśli nowy murowany z cegieł kościół na miejscu starego drewnianego. Pobudowany został na planie prostokąta na styl kościoła salowego. Po bokach części prezbiterialnej dobudowano kwadratową kruchtę i zakrystię, gdzie znajduje się sklepienie kolebkowo- krzyżowe. W tym stanie kościół dochował się do naszych czasów. Spokojna, późnobarokowa, może nieco klasycyzująca elewacja małego, skromnego, położonego na malowniczym wzgórzu kościoła jest prawdziwą ozdobą miasta.
|
|
|
|
Kamienice secesyjne |
|
Kamienice pochodzą z początku XX wieku i stanowią przykład budownictwa w stylu secesji. Usytuowane w centrum miasta, przy rynku głównym stanowią jego ozdobę. Wyróżnić wśród nich należy przede wszystkim trzykondygnacyjny budynek mieszkalny mieszczący się przy ul. Stary Rynek 6, którego elewacja zasługuje na szczególną uwagę. W zwieńczeniu nad gzymsem góruje naga półpostać kobieca podtrzymująca rozwartymi ramionami dekorację roślinną.
Następny - dwukondygnacyjny budynek z mieszkalnym poddaszem mieszczący się przy ul. 1-go Maja 7, aktualnie wyremontowany jest prawdziwą ozdobą miasta. Posiada on fasadę z niesymetrycznie ustawionymi ryzalitami o falistych zwieńczeniach z dekoracją roślinną i muszlą. Nad oknami parteru znajdują się dekoracja roślinna, zaś nad oknami piętra wstęgi z kwiatami. W bocznej elewacji znajduje się analogiczna dekoracja nad oknami i szczyt o falistym wykroju z girlandami.
Trzykondygnacyjny budynek z mieszkalnym poddaszem mieszczący się przy ul. Żeromskiego 4 wybudowany został na przełomie 1900-1905 roku. Wyróżniający się spośród reszty budynków rozczłonkowanymi pseudoryzalitami zwieńczonymi wysokimi trójkątnymi szczytami, w których znajdują się głowy kobiece. W elewacji występuje dekoracja roślinna z gęstych kwiatów.
Apteka przy Starym Rynku
Jest to budynek dwukondygnacyjny o dachu mansardowym. Szczyci się tym, iż mieściła się w nim pierwsza w Mławie apteka założona na podstawie przywileju króla pruskiego Fryderyka Wilhelma I w 1800r. W 1805r. budynek nabył aptekarz Karol Jastrzębiec-Borowski. Był własnością tej rodziny do 1883r. Aktualnie budynek za zgodą wojewódzkiego konserwatora zabytków ulega przebudowie. Zachowana ma zostać zewnętrzna forma architektoniczna, zmianie mają ulec jedynie wewnętrzne ściany.
|
|
|
|
Dawny Spichlerz tzw. Lelewelówka |
|
Obiekt ten położony przy ul. Warszawskiej 44 naprzeciw wylotu ul. Browarnej jest jednym z niewielu dobrze zachowanych budynków drewnianych. Stanowi jedyną pozostałość zabudowań starostwa niegrodowego. Powstały później budynek pełnił rolę spichrza, następnie został przystosowany do zamieszkania. Jako obiekt należący do zespołu budynków starostwa i stanowiący przez jakiś czas po 1876r. własność rodziny Lelewelów nazwany został „Lelewelówką”. Ta tradycyjna nazwa utrzymała się do dzisiaj. Budynek ma bardzo ciekawy dwukondygnacyjny dach słomiany i może stanowić przykład drewnianych budowli gospodarczych.
„Lelewelówka” odrestaurowana była w latach 1955-57, jednakże w 1977r. budynek w dużej mierze został zniszczony przez pożar. Dzięki zakończonemu w 1980r. remontowi, zachował swój tradycyjny wygląd.
|
|
|
|
Inne budynki warte obejrzenia |
|
|
Budynek Hali Targowej znajduje się przy ul. Żwirki 18. Wzniesiony został ok. 1905r. jako parterowy budynek murowany, częściowo otynkowany. Pomieszczenie główne przykryte zostało konstrukcją drewnianą o łuku koszowym, przeszkloną.
Budynek poczty usytuowany przy ul. Reymonta 1, który obecnie jest także siedzibą Poczty Poskiej. Jest to wzniesiona w końcu XIX wieku kamienica w stylu neorenesansowym z zaznaczonymi wpływami francuskimi, dwukondygnacyjna, pobudowana na planie prostokąta.
Piętrowy budynek byłego komisariatu Policji, znajdujący się przy ul. Reymonta 2, wzniesiony został w końcu XIX wieku na planie prostokąta w stylu neorenesansowym z nawiązaniem do renesansu włoskiego.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Urząd Miasta w Mławie
ul. Stary Rynek 19, 06-500 Mława, tel. (+48) 023 654 33 82 e-mail: ratusz@mlawa.pl |
| © 2002-2009 Copyright www.mlawa.pl All Rights Reserved. Author "NETIAK" |
|
